Fed cảnh báo căng thẳng địa chính trị và cú sốc giá dầu là rủi ro lớn nhất với kinh tế Mỹ

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa phát đi cảnh báo mạnh mẽ về những rủi ro ngày càng lớn đối với nền kinh tế và hệ thống tài chính toàn cầu. Trong đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và cú sốc giá dầu được xem là hai mối đe dọa hàng đầu đối với tăng trưởng kinh tế và lạm phát của Mỹ trong năm 2026.

Fed: Rủi ro địa chính trị là mối lo lớn nhất

Theo báo cáo mới nhất của Fed, khoảng 75% chuyên gia tham gia khảo sát cho rằng rủi ro địa chính trị hiện là mối lo ngại lớn nhất đối với hệ thống tài chính Mỹ.

Đứng thứ hai là nguy cơ từ cú sốc giá dầu do xung đột tại Trung Đông gây ra, với khoảng 70% số người được hỏi đề cập tới yếu tố này.

Đáng chú ý, rủi ro năng lượng hoàn toàn không xuất hiện trong báo cáo hồi mùa Thu năm ngoái nhưng nay đã nhanh chóng trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất.

Ngoài ra, Fed cũng cảnh báo về những rủi ro mới nổi liên quan tới:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Thị trường tín dụng tư nhân
• Đòn bẩy tài chính gia tăng
• Nguy cơ suy yếu thị trường lao động

Giá dầu tăng mạnh làm gia tăng áp lực lạm phát

Fed cho rằng một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể gây đứt gãy chuỗi cung ứng, thiếu hụt hàng hóa và đẩy giá năng lượng tăng mạnh hơn nữa.

Kể từ khi chiến sự liên quan tới Iran bùng phát vào cuối tháng 2/2026, giá dầu thô toàn cầu đã tăng hơn 50% và hiện vẫn neo trên mức 100 USD/thùng.

Tại Mỹ, giá xăng đã lên mức cao nhất kể từ năm 2022, khiến lạm phát nóng trở lại và vượt mục tiêu 2% của Fed khoảng 1 điểm phần trăm.

Fed lo ngại rằng nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao quá lâu, áp lực lạm phát sẽ lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác như:

• Vận tải
• Thực phẩm
• Dịch vụ
• Nhà ở

Điều này có thể buộc ngân hàng trung ương Mỹ tiếp tục duy trì lãi suất cao, thậm chí để ngỏ khả năng tăng lãi suất trở lại.

Lãi suất cao có thể gây áp lực lớn lên thị trường tài chính

Theo Fed, môi trường lãi suất cao kéo dài sẽ tạo ra nhiều hệ lụy đối với nền kinh tế và thị trường tài chính, bao gồm:

• Giá tài sản suy giảm
• Chi phí vay tăng mạnh
• Doanh nghiệp và hộ gia đình chịu áp lực tài chính lớn hơn
• Nguy cơ tăng nợ xấu và suy giảm tăng trưởng

Báo cáo cũng cảnh báo về khả năng xảy ra biến động mạnh trên thị trường năng lượng và các sản phẩm tài chính liên quan nếu xung đột địa chính trị leo thang.

Mỹ đối mặt “vòng xoáy nợ” khi nợ công vượt GDP

Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là tình trạng nợ công Mỹ tiếp tục tăng mạnh.

Theo dữ liệu từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA):

• Nợ quốc gia Mỹ hiện đạt 31.270 tỷ USD
• GDP Mỹ khoảng 31.220 tỷ USD

Điều này đồng nghĩa tỷ lệ nợ công/GDP của Mỹ đã vượt 100% – mức cao hiếm thấy kể từ sau Thế chiến II.

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) dự báo tỷ lệ này có thể tăng lên:

• 120% GDP vào năm 2036
• 166% GDP trong vòng 30 năm tới nếu không thay đổi chính sách tài khóa

Fed cảnh báo Mỹ đang đối mặt với “vòng xoáy nợ” khi Chính phủ phải vay thêm tiền để trả lãi cho các khoản nợ cũ trong môi trường lãi suất cao.

Theo dự báo, chi phí trả lãi của chính phủ liên bang có thể vượt:

• 1.500 tỷ USD/năm
• Hơn 4% GDP vào năm 2031

AI và tín dụng tư nhân cũng trở thành rủi ro mới

Ngoài các yếu tố kinh tế vĩ mô truyền thống, Fed cũng nhấn mạnh các rủi ro liên quan tới AI và tín dụng tư nhân.

Đối với AI:

• Các khoản đầu tư ngày càng phụ thuộc vào nợ vay
• Đòn bẩy tài chính tăng mạnh
• Nguy cơ ảnh hưởng tới việc làm và thị trường lao động

Đối với tín dụng tư nhân:

Fed cho rằng rủi ro hiện vẫn “trong tầm kiểm soát”, nhưng cảnh báo nếu làn sóng rút vốn kéo dài, nguồn tín dụng cho các doanh nghiệp có rủi ro cao có thể bị thu hẹp đáng kể.

Kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng nhưng tiềm ẩn nhiều bất ổn

Dù đối mặt nhiều áp lực, kinh tế Mỹ vẫn cho thấy khả năng chống chịu tương đối tốt trong quý I/2026.

Theo Bộ Thương mại Mỹ:

• GDP quý I tăng 2% theo năm
• Chi tiêu công tăng 4,4%
• Tiêu dùng cá nhân tăng 1,6%

Các khoản hoàn thuế lớn hơn đã hỗ trợ chi tiêu của người dân, đặc biệt là nhóm thu nhập thấp và trung bình.

Tuy nhiên, báo cáo cho thấy tăng trưởng tiêu dùng đang phụ thuộc nhiều vào nhóm thu nhập cao. Khoảng 20% người giàu nhất tại Mỹ hiện chiếm tới 60% tổng chi tiêu tiêu dùng cá nhân.

Trong khi đó, nhiều lĩnh vực như bất động sản vẫn còn yếu và chịu áp lực từ lãi suất cao.

Triển vọng kinh tế Mỹ: Tăng trưởng chậm lại nhưng lạm phát vẫn cao?

Fed cho rằng nền kinh tế Mỹ hiện đang đối mặt với bài toán khó:

• Tăng trưởng có dấu hiệu chậm lại
• Lạm phát vẫn neo cao
• Giá dầu và chi phí sinh hoạt tiếp tục tăng
• Nợ công phình to
• Áp lực lãi suất chưa thể sớm hạ nhiệt

Nếu căng thẳng địa chính trị kéo dài và giá dầu tiếp tục tăng, nguy cơ kinh tế Mỹ rơi vào trạng thái “stagflation” – tăng trưởng thấp nhưng lạm phát cao – có thể trở thành thách thức lớn nhất đối với Fed trong thời gian tới.