Kho dự trữ dầu toàn cầu lao dốc với tốc độ kỷ lục, nguy cơ thiếu hụt năng lượng gia tăng

Kho dự trữ dầu toàn cầu đang suy giảm với tốc độ nhanh chưa từng có do tác động từ xung đột tại Iran và tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài tại eo biển Hormuz. Nhiều chuyên gia cảnh báo thế giới đang mất dần “vùng đệm an toàn” để chống đỡ các cú sốc năng lượng, làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt dầu và giá nhiên liệu tăng mạnh trong thời gian tới.

Dự trữ dầu toàn cầu giảm mạnh chưa từng thấy

Theo ước tính của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, lượng dầu dự trữ toàn cầu đã giảm khoảng 4,8 triệu thùng/ngày trong giai đoạn từ ngày 1/3 đến 25/4.

Đây được xem là mức sụt giảm lớn nhất từng được ghi nhận, vượt xa mọi dữ liệu lịch sử hàng quý của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Trong đó:

• Dầu thô chiếm gần 60% mức giảm
• Phần còn lại là các sản phẩm nhiên liệu tinh chế như dầu diesel, nhiên liệu bay và xăng

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới – gần như bị tê liệt trong suốt hai tháng qua vì xung đột tại Trung Đông.

Thế giới đang mất dần “vùng đệm” chống sốc dầu mỏ

Theo bà Natasha Kaneva, trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của JPMorgan Chase & Co., kho dự trữ dầu đóng vai trò như bộ giảm chấn cho toàn bộ hệ thống năng lượng thế giới.

Tuy nhiên, bà cảnh báo thị trường không cần chờ tới khi kho dự trữ cạn kiệt hoàn toàn mới gặp khủng hoảng.

“Thế giới sẽ chạm mức vận hành tối thiểu từ rất lâu trước khi dầu trong kho về 0”, bà Kaneva nhận định.

Điều này đồng nghĩa chỉ cần nguồn cung tiếp tục gián đoạn thêm một thời gian ngắn, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể rơi vào trạng thái cực kỳ mong manh.

Goldman Sachs: Dự trữ dầu xuống thấp nhất từ năm 2018

Theo Goldman Sachs, tổng lượng dầu dự trữ toàn cầu hiện đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2018.

Dù tốc độ sụt giảm đã phần nào chậm lại trong những ngày gần đây do nhu cầu từ Trung Quốc suy yếu, áp lực thiếu hụt nguồn cung vẫn rất lớn.

Các chuyên gia cho rằng ngay cả khi xung đột hạ nhiệt, thị trường vẫn sẽ phải đối mặt với làn sóng tích trữ dầu quy mô lớn từ các quốc gia và doanh nghiệp muốn tái xây dựng kho dự trữ chiến lược.

Châu Á và châu Âu đối mặt nguy cơ thiếu nhiên liệu nghiêm trọng

Áp lực lớn nhất hiện đang đè nặng lên các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu năng lượng tại châu Á.

Theo công ty phân tích dữ liệu Kayrros:

• Dự trữ dầu tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương (trừ Trung Quốc) đã giảm khoảng 70 triệu thùng kể từ khi xung đột bắt đầu
• Nhật Bản và Ấn Độ hiện có lượng dầu dự trữ thấp nhất trong ít nhất 10 năm

Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu eo biển Hormuz không được mở lại trước đầu tháng 6:

• Một số quốc gia châu Á có thể đối mặt cú sốc thiếu dầu diesel nghiêm trọng
• Châu Âu có nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay ngay trước mùa du lịch hè

Một số dự báo cho rằng châu Âu chỉ còn đủ khả năng cầm cự thêm khoảng một tháng trước khi nguồn cung trở nên cực kỳ căng thẳng.

Mỹ cũng đang rút mạnh kho dự trữ chiến lược

Mỹ – quốc gia được xem là “nhà cung cấp cuối cùng” của thị trường năng lượng toàn cầu – cũng đang chứng kiến lượng dầu dự trữ giảm mạnh.

Theo dữ liệu chính phủ Mỹ:

• Dự trữ dầu thô, bao gồm Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR), đã giảm liên tiếp trong 4 tuần
• Dự trữ dầu chưng cất hiện thấp nhất kể từ năm 2005

Trong bối cảnh xuất khẩu năng lượng tăng vọt để hỗ trợ thị trường toàn cầu, lượng dự trữ nội địa của Mỹ đang bị bào mòn nhanh chóng.

Giá dầu có thể tiếp tục neo cao

Dù các công ty dầu khí Mỹ đã bắt đầu tăng sản lượng, nhiều chuyên gia cho rằng điều này chưa đủ để bù đắp lượng dầu thiếu hụt trên thị trường toàn cầu.

Bà Eimear Bonner – Giám đốc tài chính của Chevron – nhận định dự trữ dầu toàn cầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục giảm trong ngắn hạn.

Theo giới phân tích, sau khi chiến sự kết thúc, nhiều quốc gia có thể còn tăng cường tích trữ dầu chiến lược ở mức cao hơn trước đây để phòng ngừa rủi ro địa chính trị.

Ông Willie Chiang – CEO của Plains All American Pipeline – cho rằng điều này sẽ tạo thêm một lớp nhu cầu mới cho thị trường dầu mỏ toàn cầu trong nhiều năm tới.

Thị trường năng lượng toàn cầu bước vào giai đoạn nhạy cảm

Giới chuyên gia nhận định thị trường dầu mỏ hiện đang ở trong trạng thái dễ tổn thương nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu năm 2022.

Nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài hoặc eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn:

• Giá dầu có thể tăng mạnh hơn nữa
• Lạm phát toàn cầu sẽ chịu áp lực lớn
• Các ngân hàng trung ương khó giảm lãi suất
• Nguy cơ suy giảm tăng trưởng kinh tế sẽ gia tăng

Trong bối cảnh đó, thị trường năng lượng toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới.